Laboratuvar Cihazları ve Sarf

Plastik Laboratuvar Sarflarının İthalatı ve Sınıflandırılması

Petri, pipet ucu ve santrifüj tüpü hangi pozisyonda beyan edilir, steril plastik sarf ne zaman tıbbi statü kazanır, hacimsel işaretler ne ister?

Yetkili kurum
Ticaret Bakanlığı
Yayın
31 Aug 2026
Son kontrol
05 Sep 2026
Okuma süresi
11 min
Kısa cevap

Plastik sarf ithalatı, pozisyon kararının yanına statü kararının yazılmasını gerektirir. Pozisyon tarafında ürünler çoğunlukla diğer plastik eşya ailesine bağlanır: petri kapları, pipet uçları, santrifüj tüpleri, beher ve flaşlar bu ailenin altında satırlanır; ancak ürün kendi başına tıbbi alet niteliği taşıyorsa, örneğin steril enjektör benzeri yapılar, ilgili alet pozisyonu gündeme gelir. Statü tarafında ayrım kullanım amacı ve tanıtım diliyledir: tanı akışına yönelik ve tanı iddiası taşıyan plastik sarf, tıbbi cihaz veya in vitro tanı mevzuatının kapsamına girer; bu durumda CE işareti, uygunluk beyanı, kayıt ve Türkçe etiket zinciri işler. Steril ürünlerde üretim kanıtı ve parti bazında sterilite izi belge setine girer. Hacim ölçümü belirtilen kaplarda metrolojik doğruluk ifadeleri denetlenir. Yıllık tebliğ eklisteleri, plastik pozisyonların TAREKS kontrolüne girip girmediğini belirler; tarama atlanmamalıdır. Kısa kural: plastik sarf, pozisyonu ile statüsü ayrı yazılan üründür; iki karar birlikte dosyaya konmadan beyan verilmez.

Modern laboratuvarın en çok tüketilen ürünü göze en az çarpanıdır: pipet uçları, santrifüj tüpleri, petri kapları, beherler, küvetler. Bu plastik sarf grubu, tarife listesinde çoğunlukla diğer plastik eşya pozisyon ailesi içinde toplanır; ancak tek pozisyon, tek rejim anlamına gelmez. Aynı görünürdeki tüp, steril ve tanı amaçlı tanıtılıyorsa tıbbi cihaz veya in vitro tanı rejimine kayar; hacim ölçümü taahhüt eden ürün ölçüm işlevi tartışması doğurur; steril olmayan araştırma sarfı ise genel ürün güvenliği çerçevesinde kalır. Sınıflandırma, ürünün hammaddesinden çok işlevinden ve tanıtımından okunur. En sık yapılan hata, tüm plastik sarfı "genel plastik eşya" varsayımıyla belgesiz geçirmektir. Bu yazıda plastik laboratuvar sarflarının GTİP sınıflandırmasını, statü sınırını ve belge zincirini açıklıyoruz.

Kimler için?

Bu rehber, plastik laboratuvar sarfı ithal eden ve kullanan tüm taraflar içindir. İthalatçı ve distribütörler, her ürün ailesi için pozisyon ve statü kararlarını ayrı dosyalamak zorundadır. Satın alma ekipleri, siparişte sterilite, hacim doğruluğu ve kullanım amacı niteliklerini yazılı tanımlar. Gümrük müşavirleri, plastik pozisyon ailesinin alt kırılımlarını ve alet pozisyonuna kayan ürünleri doğru satırlar. Regülasyon ekipleri, katalog dilindeki tıbbi ve tanı amaçlı ifadeleri izler; tanıtım dili statü kararını değiştirir. Kalite birimleri, kabulde parti bazında sterilite işareti, lot ve son kullanma kontrolü yapar. Laboratuvar yöneticileri, tedarik edilen sarfın araştırma mı tanı akışı mı hizmet ettiğini sipariş sistemiyle ilişkilendirir. Klinik araştırma ekipleri, çalışma protokolünde geçen plastik sarfların statüsünü belgeler. Üretici temsilcilikleri, pazardaki her varyantın beyan ve kayıt zincirini taşır. Denetimde soru ürün bazındadır: bu pipet ucu hangi pozisyonda, hangi statüde, hangi kullanım amacıyla ithal edildi?

Hangi ürünleri kapsar?

Kapsam, laboratuvarın günlük tüketimindeki plastik ürünlerdir. Kap grubu: petri kapları, beherler, erlenmeyer ve ölçü flaşları, saklama şişeleri, numune kapları, küvetler. Tüp grubu: santrifüj tüpleri, vakumlu olmayan toplama tüpleri, reaksiyon tüpleri, kriyo tüpler. Pipetleme grubu: pipet uçları, seri pipet gövdeleri sınırında plastik aksam, rezervuar kapları. Yardımcı grup: spatüller, föy ve kaydırma yardımcıları, raf ve düzenleyiciler, poşet ve kapak sistemleri. Sınırda duranlar: steril ve tanı amaçlı tanıtılan sarflar tıbbi rejime, reaktif içeren taşıyıcı sistemler in vitro tanı rejimine kayar; hacim ölçümü belirtilen ürünler ölçüm işleviyle ilişkilendirilir. Malzeme ayrımı sınıflandırmayı tek başına belirlemez: polipropilen ve polistiren ürünler çoğunlukla aynı pozisyon ailesindedir. Cihaz niteliği kazanmayan tüm bu ürünler demirbaş değil sarf yönetimine tabidir. Her ürün ailesi kendi pozisyon gerekçesi ve statü kaydıyla dosyaya girer.

Hangi durumda uygulanır?

Sınıflandırma ve statü kontrolleri, plastik sarf ithalatında her yeni katalog ve tedarikçi değişiminde uygulanır; kritik anlar bellidir. Yeni ürün ailesi eklenirken pozisyon gerekçesi baştan yazılır; eski karar yeni ürüne otomatik taşınmaz. Tedarikçi değişiminde aynı ürün adı, farklı üretim ve sterilite kanıtı demektir; belge seti yenilenir. Ürün tanıtımının tıbbi dile kayması, örneğin katalogdaki tanı amaçlı ifadeler, statüyü değiştirir. Steril ürüne geçişte üretim kanıtı ve parti izi belge setine eklenir; steril olmayan akıştan kalan dosya yetersiz kalır. Klinik araştırma alımlarında kullanım amacı protokolle uyumlu yazılır. Talep artış dönemlerinde benzer görünen ürünlerin karışması, pozisyon ve statü karmaşası üretir; kabul kontrolü sıkılaştırılır. Numune gönderileri ticari sevkiyat içindeyse aynı kurallara tabidir. İadeler ve değişim akışları, orijinal beyanla eşleşmeyen ürün içerirse yeni sınıflandırma sorusu doğurur. Her durumda ortak araç aynıdır: pozisyon gerekçesi ve statü kaydının ürün bazında güncel tutulması.

Mevzuat ve yetkili kurum

Çerçeve üç katmanda çalışır. Tarife katmanında plastik sarflar, Gümrük Tarife Cetveli'nin plastik eşya bölümünde, çoğunlukla diğer plastik eşya başlığının ilgili alt pozisyonuna bağlanır; ürün kendi başına alet niteliği taşıyorsa alet pozisyonları devreye girer. Ürün güvenliği katmanında plastik ürünler genel ürün güvenliği çerçevesinde değerlendirilir; tıbbi veya in vitro tanı statüsü kazanan ürünlerde tıbbi cihaz mevzuatının uygunluk, işaretleme ve kayıt kuralları işler ve bu çerçeve Avrupa düzenlemeleriyle uyumlu iç hukukta uygulanır. İthalat kontrolü katmanında yıllık Ürün Güvenliği ve Denetimi tebliğ ailesi, kontrol edilecek GTİP listelerini eklerinde yayınlar; plastik pozisyonlar da bu taramaya dahildir ve kapsamdaki satırlar beyanname öncesi TAREKS'ten geçer. Yetkili kurumlar dağılır: gümrük kontrolü ve tebliğ uygulamasında Ticaret Bakanlığı; tıbbi statüdeki ürünlerin kayıt ve pazara arz denetiminde TİTCK yer alır. Sterilite iddiası, üretim tarafında izlenebilirlik belgeleriyle desteklenir. Tebliğler yıllık yenilenir; ek listeler ve numaralar değişir, güncel metinler resmî kaynaklardan izlenmelidir.

Adım adım süreç

  1. Ürün ailesi listesini çıkarın: her satırda malzeme, nitelik, sterilite, kullanım amacı.
  2. Katalog ve tanıtım dilini tarayın; tıbbi veya tanı amaçlı ifadeleri işaretleyin.
  3. Pozisyon kararını alın ve gerekçesini sınıflandırma dosyasına yazın.
  4. Statü kararını yazın: genel sarf, tıbbi cihaz veya in vitro tanı ürünü; gerekçesiyle.
  5. Tıbbi statüde belge setini tamamlayın: uygunluk beyanı, test raporları, kayıt kanıtı.
  6. Steril ürünlerde üretim ve parti izi belgelerini toplayın.
  7. Hacim ölçümü belirtilen ürünlerde doğruluk ifadelerini doğrulayın.
  8. Yıllık tebliğ eklistelerinde pozisyonları tarayın; kapsamdakiler için TAREKS başvurusu kurun.
  9. Beyanı ürün ailesi bazında satırlandırın; fatura yapısını satır planıyla eşleştirin.
  10. Kabulde parti bazında etiket, lot, son kullanma ve sterilite işareti kontrolü kayıt altına alın.

Belge kontrol listesi

  • Ürün ailesi listesi: malzeme, nitelik, sterilite, kullanım amacı.
  • Katalog ve tanıtım dili taraması, işaretli örnekleriyle.
  • GTİP sınıflandırma gerekçeleri, ürün ailesi bazında.
  • Yazılı statü kararı ve dayanağı.
  • Tıbbi statüde uygunluk beyanı, test raporları, kayıt kanıtı.
  • Steril ürünlerde sterilite üretim ve parti izi belgeleri.
  • Hacim doğruluk ifadeleri ve metrolojik doğrulama notları.
  • TAREKS başvuru ve sonuç belgeleri, kapsamdaki satırlar için.
  • Beyan satır planı ve fatura eşleşmesi.
  • Kabul kontrol tutanakları: etiket, lot, son kullanma, sterilite işareti.

Taraflar ve sorumluluklar

Taraf Sorumluluk
İthalatçı Pozisyon ve statü kararları ile belge zincirinin bütünü
Üretici / tedarikçi Teknik bilgi, sterilite kanıtı ve tanıtım dili disiplini
Gümrük müşaviri Satır planı, pozisyon eşleşmesi, kontrol başvuruları
Regülasyon birimi Statü kararları ve katalog dili denetimi
Kalite birimi Parti bazında kabul kontrolleri
Laboratuvar yönetimi Kullanım amacının sipariş ve stokla uyumu
Ticaret Bakanlığı / TİTCK Tebliğ uygulaması, gümrük kontrolü, kayıt denetimi

Zincirin kırılgan halkası katalog dilidir: tanıtım metni tıbbi ifade kazandığında statü değişir, ama dosyadaki karar güncellenmezse beyan ile gerçek statü ayrışır. Katalog taraması, her katalog yenilenmesinde tekrarlanır.

İstisnalar ve sınır durumlar

Plastik sarf pratiğinin kenarı gerçek sorular üretir. Steril petri kabı, tanı amaçlı tanıtılırsa tıbbi statüye kayar; aynı kap araştırma amaçlı satılıyorsa genel sarf rejiminde kalır, aradaki fark tanıtım dilidir. Reaktif emdirilmiş veya kaplanmış ürün, plastik pozisyondan çıkıp kimyasal bileşimin ağırlık kazandığı pozisyona girebilir. Hacim işaretli beher ve ölçü flaşı, işaretleme doğruluğu taahhüdü taşıyorsa ölçüm işlevi tartışması doğurur; taahhüt yoksa işaret yalnızca bilgi kabul edilir. Pipet ucu filtreli modellerde, filtre bileşeni sınıflandırmayı değiştirmez ama performans beyanı statü tartışması açabilir. Kriyo tüplerde sıcaklık dayanım beyanı, kullanım amacı kaydıyla birlikte okunur. Çok bileşenli setlerde, örneğin numune alma kiti, her bileşen kendi pozisyonuyla değerlendirilir; set kapağı altında bileşen gizlenmez. Kişisel ve düşük miktarlı gönderiler ticari muafiyet üretmez. Her sınır durumda araç aynıdır: pozisyon gerekçesi, statü kaydı ve tanıtım dili üçlüsünün birlikte değerlendirilmesi.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata, tüm plastik sarfı tek pozisyonda ve tek belge setiyle geçirmektir; alet niteliği kazanan ürün sınıflandırma dışı kalır. İkincisi, katalog dilini hiç taramamaktır; tanı amaçlı ifade, genel sarf beyanıyla çelişir. Üçüncüsü, sterilite iddiasını belgesiz bırakmaktır; steril etiketli ürünün parti izi sorulduğunda cevap yoktur. Dördüncüsü, hacim doğruluk ifadelerini kontrol etmemektir; taahhüt edilen hassasiyet kabul testiyle doğrulanmaz. Beşincisi, tedarikçi değişiminde pozisyon gerekçesini güncellememektir; yeni üreticinin ürünü eski kararla beyan edilir. Altıncısı, tebliğ eklistesi taramasını plastik pozisyon için atlamaktır; kontrol kapsamındaki satır TAREKS'ten geçmeden beyan edilirse akış durur. Yedincisi, karışık partide fatura ile satır planının eşleşmemesidir; tek kalem fatura çok satırlı beyanı zorlar.

Önemli uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş veya gümrük müşavirliği değildir; plastik sarf ithalatı için güncel tarife tanımları, tebliğ metinleri ve ek listeleri esas alınmalı ve yetkili bir gümrük müşavirine danışılmalıdır. Metinde geçen GTİP kodları örnek amaçlıdır ve bağlayıcı değildir; pozisyon ve statü kararları her ürün için kendi dosyasıyla alınmalıdır. Tebliğ numaraları ve kapsam listeleri yıllık değişir, işlem öncesi resmî kaynaklar kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Petri kabı ve pipet ucu hangi pozisyonla beyan edilir?

Bu ürünler, kendi başına alet niteliği taşımıyorsa, plastik eşya bölümü içinde ilgili alt pozisyona bağlanır; sınıflandırma, ürünün malzemesi ve temel işlevinden okunur. Steril ve tanı amaçlı tanıtım taşıyan örnekler, tıbbi cihaz veya in vitro tanı mevzuatı kapsamına girse bile pozisyon kararı ayrıca verilir; düzenleme statüsü pozisyonu kendiliğinden değiştirmez. Reaktif veya katkı içeren ürünlerde kimyasal bileşim, sınıflandırmayı başka pozisyona taşıyabilir. Karışık partilerde her ürün ailesi kendi alt pozisyonuyla satırlanır. Pozisyon gerekçesi sınıflandırma dosyasına yazılır ve şüpheli durumlarda bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yapılır. Beyan edilen pozisyon ile fatura satırı ve katalog tanımı birbirini doğrulamalıdır.

Steril plastik sarf ne zaman tıbbi statü kazanır?

Statüyü kullanım amacı ve tanıtım dili belirler: ürün tanı veya tedavi akışında kullanılmak üzere pazarlanıyorsa ve bu amaç tanıtımında belirtiliyorsa tıbbi cihaz mevzuatının kapsamına girer. Sterilite tek başına statü üretmez; steril araştırma sarfı, tanı iddiası olmadıkça tıbbi rejime girmez. Katalogdaki amaç ifadeleri, etiket ve kullanma kılavuzu statü kanıtı olarak okunur. Tıbbi statü kazanan üründe CE işareti, uygunluk beyanı, kayıt ve Türkçe etiket zinciri işler. Aynı ürünün iki amaçla satışı mümkünse, pazarlama dili güçlü statüyü belirler. Statü kararı dosyaya gerekçesiyle yazılır ve tanıtım dili değiştiğinde yeniden değerlendirilir. Pratik sonuç: statü belirsizse belge seti değil, önce karar alınır.

Hacim işaretli kaplarda doğruluk beyanı denetlenir mi?

Kap üzerinde hacim doğruluğu belirtilmişse, örneğin kalibre edilmiş işaret taahhüdü varsa, bu bir performans beyanıdır ve kabul kontrolünde doğrulanması beklenir. Ölçüm işlevi taşıdığı ileri sürülen ürün, tıbbi cihaz mevzuatının ölçüm işlevli sınıf tartışmasıyla da ilişkilenebilir; taahhüdün kapsamı statü kararına girer. Beyin yalnızca yaklaşık hacim göstermesi, işaretleme bilgisi olarak kalır ve metrolojik taahhüt üretmez. Doğrulama kayıtları, kalite biriminin kabul tutanaklarına bağlanır. Performans beyanı taşımayan üründe ek denetim beklenmez. Tedarikçi değişiminde doğruluk sınıfı aynı kalmayabilir; teknik veri sayfası güncellenir. Şüpheli durumlarda üreticinin kalibre taahhüdü yazılı olarak istenir.

Reaktif içeren plastik ürün nasıl değerlendirilir?

Ürünün temel niteliği, plastik taşıyıcı mı reaktif içeriği mi sorusu kararın merkezindedir; içerik ağırlık kazandıkça sınıflandırma kimyasal ürün pozisyonlarına kayar. Reaktif emdirilmiş disk ve strip yapıları, in vitro tanı rejimiyle ilişkilenebilir; tanı amaçlı tanıtım taşıyanlar için kayıt ve uygunluk zinciri işler. Sadece taşıyıcı işlevi gören kap, plastik pozisyonda kalır. Karar, bileşim oranları, kullanım amacı ve tanıtım dili birlikte okunarak verilir. Çok bileşenli setlerde her bileşen ayrı değerlendirilir; set bir bütün olarak değil bileşenleriyle sınıflanır. Statü ve pozisyon kararları dosyada ayrı satırlarda tutulur. Karmaşık durumlarda bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu kesinlik getirir.

Resmî kaynaklar

  1. Ministry of Trade GTİP Search EngineTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
  2. Product Safety and Inspection Communiqué AnnouncementsTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
  3. TAREKS Product Safety Inspection SystemTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
Önemli: Bu operasyonel özet hukuki görüş veya gümrük müşavirliği değildir. Ürün sınıflandırması, GTİP, menşe ve kullanım amacı uygulanacak süreci değiştirebilir. Sevkiyattan önce güncel metni yetkili kurumla doğrulayın.

Revizyon geçmişi

v1.1 · 07 Sep 2026 — İçerik ithalatı: dış kaynaklı tam metin uygulandı.

v1.0 · 31 Aug 2026 — İlk kaynaklı yayın.