Rejim kararı üç soruya dayanır: ürün neye karşı koruyor veya ne amaçla kullanılıyor, üretici bunu nasıl tanıtıyor, etikette hangi ifadeler var. Tıbbi amaç beyanı taşıyan ürünler tıbbi cihaz mevzuatına girer: cerrahi maske, muayene eldiveni ve tıbbi önlük bu rejimin üyeleridir; uygunluk beyanı, CE işareti, sınıf kararına uygun değerlendirme ve kayıt zinciri işler. Kişiyi dış risklerden koruyan ürünler kişisel koruyucu donanım rejimine girer: FFP solunum koruyucuları, koruyucu gözlükler, endüstriyel eldivenler; bu rejimin uygunluk değerlendirmesi, risk kategorisine göre onaylanmış kuruluş kanıtı da isteyebilir. Tıbbi iddia ile koruma iddiasını birlikte taşıyan ürünler, iki rejimin gereğini birlikte karşılamak zorundadır; çift işlevlilik muafiyet değil, çifte uyumdur. Tıbbi veya koruma iddiası olmayan ürünler genel kullanım rejiminde kalır. İthalat kontrolü tarafında yıllık tebliğler, GTİP bazında hangi pozisyonların TAREKS'ten geçeceğini belirler. Kısa kural: rejimi kullanım amacı ve tanıtım dili belirler; belge seti rejimin sonucudur, gerekçesi değil.
Aynı raf üzerinde duran iki maske, gümrükte iki farklı dünyanın ürünüdür: cerrahi maske tıbbi cihaz rejiminde, FFP solunum koruyucusu kişisel koruyucu donanım rejimindedir; ikisinin gerektirdiği belge seti, işaretleme ve kayıt zinciri birbirinden ayrıdır. Eldiven, önlük ve koruyucu gözlükte de aynı üçlü ayrım döner: ürün tıbbi amaçla mı kullanılıyor, kişiyi iş ve çevre risklerinden mi koruyor, yoksa günlük hayatta genel kullanım ürünü mü? Rejim kararı ürünün adından değil kullanım amacından, üreticinin tanıtımından ve etiketindeki ifadelerden okunur. Yanlış rejimden ithal edilen ürün, dosyası ne kadar kalabalık olursa olsun gümrükte durur. Bu yazıda KKD, tıbbi cihaz ve genel kullanım arasındaki sınır ürünlerin statü kararını, belge farklarını ve pratik karar akışını açıklıyoruz.
Kimler için?
Bu rehber, koruyucu ve tıbbi sınırda ürün ithal eden tüm taraflar içindir. İthalatçı ve distribütörler, her ürün için rejim kararını yazılı almak ve doğru belge setini toplamak zorundadır; yanlış rejim, en pahalı geri dönüştür. Satın alma ekipleri, siparişte kullanım amacını ve koruma düzeyi ifadelerini netleştirir; "maske" siparişi rejim kararı değildir. Hastane ve tanı merkezleri, klinik akışta kullanılacak ürünlerin tıbbi statüsünü kayıtla eşleştirir. İş güvenliği birimleri, çalışanlara verilecek koruyucuların KKD rejiminde olduğunu ve teknik uygunluk kanıtı istediğini bilir. Gümrük müşavirleri, ürünün beyan diline rejim kararını yansıtır. Regülasyon ekipleri, tanıtım dili değişimlerini izler; pazarlama metnine eklenen tıbbi ifade statüyü değiştirir. Kalite birimleri, kabulde etiket ifadeleri ile dosyadaki rejim kararının eşleşmesini kontrol eder. Perakende ve e-ticaret satıcıları, tüketicilere satılan ürünün iddia dilini yönetir; satış sayfası da tanıtım sayılır. Denetimde soru şudur: bu ürün hangi rejimde ithal edildi ve dosyası bu rejimi karşılıyor mu?
Hangi ürünleri kapsar?
Kapsam, üç rejimin sınırında gezinen koruyucu ürünlerdir. Maske grubu: cerrahi maskeler tıbbi cihaz rejiminde, FFP tipi solunum koruyucuları KKD rejiminde, her iki iddiayı birlikte taşıyan modeller çift rejimdedir; günlük kullanım maskeleri koruma veya tıbbi iddia taşımıyorsa genel kullanımda kalır. Eldiven grubu: muayene ve cerrahi eldivenler tıbbi cihaz; kimyasal ve mekanik riske karşı eldivenler KKD; ev kullanımı ürünleri genel rejimdedir. Önlük ve örtü grubu: tıbbi önlükler tıbbi cihaz, endüstriyel koruyucu önlükler KKD sınıfındadır. Göz ve yüz koruma grubu: koruyucu gözlük ve siperler çoğunlukla KKD rejimindedir. Sınırda duranlar: antiseptik içeren koruyucu ürünlerde ana etki kategoriyi belirler; tekstil bazlı koruyucular teknik özellik beyanına göre ayrışır. Rejim kararı ürünün fiziksel benzerliğinden değil, iddia ve kullanım amacından doğar. Aynı gövde, farklı pazarda farklı rejimle satılabilir; her pazar için karar ayrı alınır.
Hangi durumda uygulanır?
Rejim analizleri, sınır üründe her yeni ürün, pazar ve tanıtım değişiminde uygulanır; kritik anlar bellidir. Yeni tedarikçiye geçişte aynı ürün adı, farklı üretici beyanı ve farklı uygunluk kanıtı demektir; rejim kararı yeniden doğrulanır. Pazarlama dilinin güçlenmesi statüyü değiştirir: satış sayfasına eklenen "hastane tipi" ifadesi, genel kullanım ürününü tıbbi rejime çeker. Salgın dönemlerinde görüldüğü gibi acil talep, rejim kararını hızlandırır ama değiştirmez; yanlış rejimle getirilen partiler kontrole takılır. Çift fonksiyonlu üründe, üreticinin beyanı iki rejimi birlikte kapsamalıdır; tek rejimle ithal edilen çift işlevli ürün eksik dosyalıdır. Hastane dışına satış açılırken, ürünün klinik iddiası kaldırılıyorsa etiket ve dosya güncellenir; iddia kaldırılmadan genel rejime geçilemez. Kurumsal alımlarda, alanın kullanım amacı siparişte belgelenir; işyeri alımı KKD rejimini, klinik alım tıbbi rejimi işaret eder. Numune ve promosyon gönderileri ticari sevkiyat içindeyse aynı kurallara tabidir. Her durumda ortak araç aynıdır: yazılı rejim kararı ve güncel tanıtım dili dosyası.
Mevzuat ve yetkili kurum
Çerçeve, üç paralel rejimin haritasıdır. Tıbbi cihaz rejimi, tıbbi amaç beyanı taşıyan ürünleri düzenler: sınıflandırma kuralları, uygunluk değerlendirme yolları, CE işareti, kayıt ve etiket kuralları bu rejimin dilidir ve Avrupa düzenlemeleriyle uyumlu iç hukukta uygulanır; kayıt ve pazara arz denetimi TİTCK tarafında yürür. Kişisel koruyucu donanım rejimi, kullanıcıyı dış risklerden koruyan ürünleri düzenler: ürün, risk kategorisine göre sınıflanır ve yüksek kategoride onaylanmış kuruluş tip incelemesi devreye girer; bu rejimin ithalat denetimi de yıllık tebliğler ve gümrük kontrolüyle bağlanır. Genel ürün güvenliği çerçevesi, diğer iki rejime girmeyen ürünler için temel güvenlik yükümlülüğünü taşır. İthalat kontrolü katmanında Ürün Güvenliği ve Denetimi tebliğ ailesi, kontrol edilecek GTİP listelerini eklerinde yayınlar; kapsamdaki pozisyonlar beyanname öncesi TAREKS'ten geçer. Yetkili kurumlar dağılır: gümrük kontrolü ve tebliğ uygulamasında Ticaret Bakanlığı, tıbbi statüdeki ürünlerin kayıt ve denetiminde TİTCK, KKD tarafında ilgili düzenlemenin kurumsal zinciri yer alır. Tebliğler yıllık yenilenir; güncel metinler resmî kaynaklardan izlenmelidir.
Adım adım süreç
- Ürün dosyasını toplayın: teknik özellik, etiket, tanıtım metinleri, kullanım amacı beyanı.
- Üreticinin iddialarını listeleyin: tıbbi amaç mı, koruma düzeyi mi, hangi risklere karşı?
- Rejim kararını yazın: tıbbi cihaz, KKD, genel kullanım veya çift rejim; gerekçesiyle.
- Çift rejimde iki düzenlemenin gereğini birlikte planlayın; eksik tarafı işaretleyin.
- Tıbbi rejimde sınıf kararını alın; uygunluk değerlendirmesi yolunu belirleyin.
- KKD rejiminde risk kategorisini belirleyin; gerekli kanıt tipini listeleyin.
- Belge setini toplayın: uygunluk beyanları, test raporları, onaylanmış kuruluş kanıtları.
- Kayıt statüsünü doğrulayın; tıbbi üründe kayıt öncesi tamamlanır.
- Yıllık tebliğ eklistelerinde pozisyonları tarayın; kapsamdakiler için TAREKS başvurusu kurun.
- Kabulde etiket ifadeleri ile rejim kararının eşleşmesini kontrol edip kayıt altına alın.
Belge kontrol listesi
- Ürün dosyası: teknik özellik, etiket örneği, tanıtım metinleri.
- Yazılı rejim kararı ve gerekçesi.
- Üreticinin kullanım amacı ve koruma düzeyi beyanı.
- Tıbbi rejimde sınıf kararı ve uygunluk değerlendirme kanıtı.
- KKD rejiminde risk kategorisi ve onaylanmış kuruluş kanıtı, gerekiyorsa.
- Uygunluk beyanları ve test raporları, rejim bazında.
- Kayıt kanıtı, tıbbi statüdeki ürünler için.
- GTİP sınıflandırma gerekçesi ve beyan satır planı.
- TAREKS başvuru ve sonuç belgeleri, kapsamdaki satırlar için.
- Kabul tutanağı: etiket ifadeleri ile rejim kararının eşleşmesi.
Taraflar ve sorumluluklar
| Taraf | Sorumluluk |
|---|---|
| İthalatçı | Rejim kararı ve doğru belge seti ile beyan zinciri |
| Üretici / tedarikçi | İddia dili disiplini ve teknik kanıt seti |
| Türkiye temsilcisi | Kayıt ve yerel uyum işlemleri |
| Gümrük müşaviri | Rejim kararının beyana taşınması, kontrol başvuruları |
| Regülasyon birimi | Rejim ve sınıf kararları, tanıtım dili izleme |
| İş güvenliği birimi | KKD alımlarında teknik uygunluk kanıtı |
| Kalite birimi | Kabulde etiket-iddia eşleşmesi |
| Ticaret Bakanlığı / TİTCK | Tebliğ uygulaması, gümrük kontrolü, kayıt denetimi |
Zincirin kırılgan halkası iddia dilidir: etiketteki ve satış sayfasındaki ifadeler rejim kanıtıdır; pazarlama metni değiştiğinde dosyadaki karar güncellenmezse ürün yanlış rejimde ithal edilmiş olur. İddia yönetimi, ithalatın belge yönetimiyle aynı masada yürür.
İstisnalar ve sınır durumlar
Sınır pratiğinin kenarı gerçek sorular üretir. Çift işlevli cerrahi maske, hem tıbbi hem FFP koruma iddiası taşıyabilir; bu durumda iki rejimin belge seti de dosyada olmalıdır, tek taraf yeterli değildir. Klinikte kullanılan ama tıbbi iddia taşımayan ürün, kullanım ortamı tek başına tıbbi statü üretmez; karar iddiadan doğar. Tersine, evde kullanılan tıbbi iddialı ürün, satış yeri ne olursa olsun tıbbi rejimdedir. İş güvenliği zincirinde verilen muayene eldiveni, tıbbi amaç beyanı taşıyorsa tıbbi rejime girer; işverenin alım kategorisi değil ürünün iddiası belirleyicidir. Antiseptik emdirilmiş maske ve eldivenlerde ana etkin madde, ürünü kozmetik veya biyosit katmanlarına taşıyabilir; çifte değil üçlü rejim doğabilir. Çocuklara yönelik koruyucu ürünlerde tasarım ve yaş grubu ayrı kuralları devreye sokar. Geri çağırma akışında, ürünün rejimi hangi bildirim sisteminin işleyeceğini belirler. Her sınır durumda araç aynıdır: iddia dili, kullanım amacı ve yazılı rejim kararı üçlüsü.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, tüm maskeleri ve eldivenleri tek rejimden geçirmektir; klinik eldiven dosyası, endüstriyel eldiven partisini kurtarmaz. İkincisi, çift işlevli ürünü tek rejimle ithal etmektir; eksik taraf denetimde soru üretir. Üçüncüsü, satış sayfası dilini dosyadan kopuk yönetmektir; pazarlama metnine eklenen tıbbi ifade statüyü değiştirir. Dördüncüsü, KKD risk kategorisini hiç sormamaktır; yüksek kategoride onaylanmış kuruluş kanıtı olmadan dosya tamamlanmaz. Beşincisi, kayıt zincirini ithalattan sonraya bırakmaktır; kayıtsız tıbbi ürün gümrükte bekler. Altıncısı, rejim kararını hiç yazmamaktır; denetimde karar yoksa savunma da yoktur. Yedincisi, tebliğ eklistesi taramasını yalnızca bir pozisyon için yapmaktır; eldiven ve maske pozisyonları farklı satırlarda taranmalıdır.
Önemli uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş veya gümrük müşavirliği değildir; sınır ürünlerin ithalatında güncel mevzuat, tebliğ metinleri ve ek listeleri esas alınmalı ve yetkili bir gümrük müşavirine danışılmalıdır. Metinde geçen rejim ve sınıf örnekleri bağlayıcı değildir; statü kararları her ürün için kendi dosyası ve iddia diliyle alınmalıdır. Tebliğ numaraları ve kapsam listeleri yıllık değişir, işlem öncesi resmî kaynaklar kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Cerrahi maske hangi rejimden ithal edilir?
Tıbbi amaç beyanı taşıyan cerrahi maske, tıbbi cihaz mevzuatının kapsamındadır: sınıf kuralları içinde değerlendirilir, uygunluk beyanı ve CE işareti zorunludur, kayıt zinciri işler. FFP tipi solunum koruyucusu ise kişisel koruyucu donanım rejimindedir; risk kategorisine göre onaylanmış kuruluş kanıtı istenebilir. Ürün her iki iddiayı birlikte taşıyorsa, iki rejimin gereği birlikte karşılanır; bu çifte yüklülüktür, seçim değildir. Rejim kararı, etiket ve tanıtım dilindeki ifadelerden kanıtlanır. Yanlış rejimle açılan dosya, denetimde ürünün iddiasıyla çelişir ve akış durur. Pratik yaklaşım, her model için iddia listesi çıkarmak ve rejimi bu listeden yazmaktır.
Eldiven KKD mı tıbbi cihaz mı?
Karar, eldivenin kim tarafından hangi amaçla kullanıldığına değil, üreticinin iddiasına dayanır: muayene ve cerrahi amaçla tanıtılan eldiven tıbbi cihaz rejiminde, kimyasal veya mekanik risklere karşı koruma beyanı taşıyan eldiven KKD rejimindedir. Hastanede kullanılan her eldiven tıbbi statüde değildir; mutfak tipi ürün klinik alımına girse bile iddiası rejimi değiştirmez. Endüstriyel alım kategorisindeki bir eldiven, tıbbi iddia taşıyorsa tıbbi rejime kayar. İki iddiayı birlikte taşıyan modellerde iki rejimin belge seti de dosyada olmalıdır. Rejim kararı yazılı alınıp beyana taşınır. Kısa kural: alım zinciri değil, iddia dili belirleyicidir.
Çift işlevli ürün için hangi belgeler gerekir?
Ürünün taşıdığı her iddia için o rejimin belge dili gerekir: tıbbi iddiada uygunluk beyanı, sınıf kararına uygun değerlendirme ve kayıt; koruma iddiasında risk kategorisine uygun KKD kanıtı ve gerekiyorsa onaylanmış kuruluş tip incelemesi. Etiket, her iki rejimin işaretleme kuralını birlikte taşır; Türkçe bilgilendirme her iki kapsamı da kapsamalıdır. Dosyada tek bir rejim kararı değil, iki rejimin birlikte karşılandığını gösteren yapı kurulur. Denetimde eksik taraf sorulur; fazla belge sorun üretmez, eksik belge akışı durdurur. Üreticinin beyanı, iki rejimi birlikte adlandırmalıdır. Çift işlevlilik pazarda avantaj, dosyada çifte ödendir.
Genel kullanım ürünü olarak satmak muafiyet sağlar mı?
Sağlamaz; rejim kararı ürünün gerçek iddiasından doğar. Tıbbi veya koruma iddiası taşımayan ürün genel güvenlik çerçevesinde kalır ve bu çerçevenin kendi yükümlülükleri vardır: teknik dosya, genel güvenlik değerlendirmesi ve piyasa gözetimine açık yapı. İddialı bir ürünün iddiasını dosyadan gizleyerek genel rejimden ithal edilmesi, denetimde etiket ve tanıtım diliyle çelişir. Satış sonrası kullanımın klinik ortama kayması, baştan yanlış rejim kurmayı meşrulaştırmaz. Genel rejim, belgesizlik rejimi değildir; dosya yine kurulur. Pratik kural: ürün ne iddia ediyorsa dosya onu karşılar.
Resmî kaynaklar
- Product Safety and Inspection Communiqué AnnouncementsTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
- Medical Device Regulation (EU) 2017/745, EUR-LexTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
- TAREKS Product Safety Inspection SystemTicaret Bakanlığı · doğrulandı 07 Sep 2026
Revizyon geçmişi
v1.1 · 07 Sep 2026 — İçerik ithalatı: dış kaynaklı tam metin uygulandı.
v1.0 · 01 Sep 2026 — İlk kaynaklı yayın.